Cách lựa chọn cây có múi để trồng (Cam, Chanh, Quýt, Bưởi)

Chọn giống phù hợp với đặc thù vùng miền

Mỗi vùng miền có khí hậu và thổ dưỡng khác nhau, bà con nên ưu tiên các giống bản địa hoặc các giống đã được thuần hóa tại địa phương:

• Miền Bắc: Ưu tiên các giống chịu được rét đậm và khô hanh mùa đông như: Bưởi Diễn, Cam Đường Canh, Cam Vinh.
• Miền Trung: Nên chọn bưởi Phúc Trạch, cam Bù hoặc bưởi Thanh Trà. Ở vùng này, nếu có điều kiện, bà con nên che chắn cho vườn ươm hoặc cây con, giúp giảm tác động trực tiếp của gió Lào và giữ ẩm tốt hơn trong mùa khô hạn.
• Miền Nam: Khí hậu nóng ẩm quanh năm, thích hợp với Bưởi Da Xanh, Cam Sành, Quýt Hồng, Quýt Đường. Cần lưu ý chọn gốc ghép có khả năng chịu phèn, mặn nhẹ nếu ở vùng hạ nguồn.

Ưu tiên cây ghép thay vì cây chiết hay gieo hạt

Hiện nay, cây ghép là lựa chọn tối ưu cho nhà vườn kinh tế:

• Gốc ghép: Thường dùng gốc bưởi dại hoặc gốc tầm bóp có bộ rễ cực khỏe, kháng sâu bệnh từ đất tốt.
• Mắt ghép: Được lấy từ cây mẹ đầu dòng năng suất cao, ổn định qua nhiều năm.
• Ưu điểm: Cây nhanh cho trái (thường sau 2-3 năm), tuổi thọ bền và giữ được 100% phẩm chất của cây mẹ.

"Bộ tiêu chuẩn vàng" khi kiểm tra cây tại vườn ươm

Khi đi chọn cây, bà con đừng chỉ nhìn chiều cao mà hãy quan sát kỹ các chi tiết sau:

Bộ phận	Tiêu chuẩn cây khỏe	Dấu hiệu cần loại bỏ
Thân cây	Thẳng, vỏ mịn, không có vết loét hoặc xì mủ.	Cong queo, vỏ trầy xước, có dấu hiệu nấm mốc.
Lá cây	Xanh đậm, bóng, không bị xoăn.	Lá vàng có gân xanh (bệnh Greening) hoặc bị sâu vẽ bùa.
Mắt ghép	Đã liền sẹo hoàn toàn, chắc chắn, cao từ 20cm trở lên.	Mắt ghép lỏng lẻo, bị dập nát hoặc mới ghép chưa liền.
Bộ rễ	Rễ trắng phát triển mạnh trong bầu đất hay chậu nhựa ươm.	Bầu đất bị vỡ, rễ bị thối đen hoặc quá ít rễ con.
Tán cây	Phân cành đều các hướng, tán tròn đều.	Cây bị lệch tán hoặc chỉ có một cành duy nhất.

 

Bảo vệ cây con sau khi xuống giống

Sau khi chọn được giống tốt, việc bảo vệ cây ở giai đoạn đầu là cực kỳ quan trọng.

• Sử dụng tấm bạt phủ gốc: Sau khi trồng, bà con nên dùng tấm bạt phủ gốc hoặc tấm vải phủ gốc (loại chuyên dụng thoát nước và thoáng khí). Tấm bạt này giúp giữ ẩm cho đất, ngăn chặn cỏ dại tranh giành dinh dưỡng với cây con và hạn chế côn trùng từ đất bò lên phá hoại bộ rễ non.
• Che chắn bằng màng PE: Với những vùng khí hậu khắc nghiệt, việc dựng khung và lợp màng PE nhà kính phía trên sẽ giúp điều tiết ánh sáng và nhiệt độ, bảo vệ mầm non khỏi những trận mưa rào xối xả hay nắng gắt cháy lá.

Thời điểm xuống giống tốt nhất

• Miền Bắc: Nên trồng vào vụ Xuân (tháng 2 - tháng 4) khi mưa xuân ẩm ướt, cây dễ bén rễ.
• Miền Trung & Miền Nam: Tốt nhất là đầu mùa mưa để tận dụng nguồn nước tưới tự nhiên, giúp cây con vượt qua giai đoạn sốc nhiệt sau khi rời bầu.

Lời khuyên từ kinh nghiệm: Một cây giống rẻ hơn vài ngàn đồng nhưng nếu mang mầm bệnh hoặc giống kém chất lượng, bà con sẽ mất trắng công sức chăm sóc suốt 3 năm trời. Đừng ngại đầu tư cây giống chuẩn từ đầu để có những mùa vụ bội thu.

Hy vọng bài viết này sẽ giúp bà con có cái nhìn tổng quan và chọn được những "chiến binh" khỏe mạnh nhất cho vườn nhà mình. Tham khảo chậu nhựa ttk của BÁCH NÔNG nếu bạn muốn chăm cây giống bằng chậu nhé.